Mė 12 mars 2012, nė njė nga sallat e Bashkisė sė Romės, u prezantua libri “Udhėtimi Adriatik. Pėrditėsime bibliografike mbi letėrsinė e udhėtimit nė Shqipėri dhe tokat e Adriatikut”, i realizuar nėn kujdesin e autorit Giovanni Sega dhe botuar nga shtėpia botuese “Maluka” nė Tiranė. Ky prezantim ishte organizuar nga Shoqata italo-shqiptare “Occhio Blu e Ana Cenerini Bova-s”, me mbėshtetjen e Ambasadės sė RSH-sė nė Romė dhe Bashkisė sė Romės, nėpėrmjet pėrfaqėsuesit tė komunitetit shqiptar, zotit Edmond Godo.

Libri pėrmban 50 prezantime tė mbajtura gjatė konferencave tė zhvilluara nė Shqipėri, nė Tiranė dhe Shkodėr nė datat 1, 2, 3 qershor 2010, tė cilat i dedikoheshin letėrsisė sė udhėtimit. Merrnin pjesė nė kėto konferenca, studiues shqiptarė dhe italianė, tė cilėt patėn mundėsi tė prezantojnė ditare dhe relacione udhėtimi nėpėr tokat qė lagen nga deti Adriatik, qė nga mesjeta nė shekullin e njėzetė: burra dhe gratė, ushtarakė dhe fetarė, njerėz tė zakonshėm dhe profesionistė, tė cilėt nė kėmbė ose hipur mbi kalė, biēikletė apo motor kanė kaluar nėpėr Ballkan dhe veēanėrisht nė Shqipėri: njė vend afėr dhe larg, pėr sa i pėrket traditave, gjuhės dhe folklorit nga Europa e asaj kohe.

Ceremonia u hap me pėrshendetjen e Ambasadorit Mario Bova, Drejtor i Pėrgjithshmėm i Bashkimit Europian nė MPJ-nė italiane dhe njėkohėsisht President i Shoqatės “Occhio Blu i Ana Cenerini Bova-s”. Amb. Bova, nė fjalėn e tij, theksoi se aktivitetet e Shoqatės “Occhio Blu i Ana Cenerini Bova-s” synojnė njohjen e valorizimin e komunitetit shqiptar nė Itali, por sidomos tė atij arbėresh, i cili ka luajtur njė rol tė rėndėsishėm nė Pavarėsinė e Shqipėrisė dhe Bashkimin e Italisė. Ai falenderoi Ambasadėn e RSH-sė nė Romė dhe Ambasadorin Llesh Kola pėr mbėshtetjen qė i ka ofruar tė gjitha veprimtarive tė shoqatės. “Libri qė prezantojmė sot – vijoi ai – ėshtė njė angazhim i madh nė studimin shkencor. Ėshtė njė volum shumė interesant qė pėrmbledh pėrshtypje dhe tregime udhėtimesh nė Shqipėri tė realizuara nė njė hark kohor prej pothuajse 1000 vjetėsh. Ai ėshtė njė kontribut pėr kulturėn dhe historinė”. Ambasadori Bova vuri nė dukje faktin se pjesa mė e madhe e autorėve tė kėtyre tregimeve janė gra dhe kjo pėrbėn njė vlerė tė shtuar por edhe njė dėshmi tė kurajės sė tyre pėr tė vizituar vise jo shumė tė sigurta nė tė kaluarėn. “Ky libėr – nėnvizoi Amb.Bova - ėshtė njė tentativė pėr tė afruar brigjet e Adriatikut, pėr tė forcuar marrėdhėnie dhe pėr tė krijuar njė rajon me tradita dhe kultura tė pėrbashkėta dhe tė afėrta, tė cilat po i afrohen  gjithnjė e mė shumė kontekstit tė Bashkimit Europian”. Nė pėrfundim, Amb.Bova pėrmendi dhe nismėn e Shoqatės “Occhio Blu i Ana Cenerini Bova-s” pėr tė bėrė njė udhėtim nė Shqipėri pėr tė vizituar territoret dhe pasuritė mė tė bukura nė zonėn jug-lindore tė saj.

Ambasada, e cila kishte dhėnė patronazhin e saj nė kėtė veprimtari, u pėrfaqėsua me Ambasadorin Llesh Kola. Nė pėrshėndetjen e tij, Amb.Kola, pasi falenderoi organizatorėt, vuri nė dukje faktin se kėto veprimtari vazhdojnė tė promovojnė Shqipėrinė, pasutitė dhe bukuritė e saj. “Jemi tė lumtur tė promovojmė njė Shqipėri qė kėtė vit feston 100-vjetorin e Pavarėsisė sė saj me shumė aktivitete jo vetėm tė Shoqatės “Occhio Blu i Ana Cenerini Bova-s”, por tė shumė shoqatave tė tjera nė bashkėpunim me Ambasadėn. Me kėtė libėr – nėnvizoi Amb.Kola duke iu referuar librit “Udhėtimi Adriatik. Pėrditėsime bibliografike mbi letėrsinė e udhėtimit nė Shqipėri dhe tokat e Adriatikut” – ofrohet njė histori dokumentuese mbi marrėdhėniet dhe komunikimin mes popujve. Adriatiku ka qenė gjithnjė njė det qė ka bashkuar popujt e unė jam i lumtur ta rikonfirmoj kėtė edhe sot. Libri ėshtė njė apel pėr t’u njohur mė shumė, pėr tė njohur mė shumė vendin pėrballė, Shqipėrinė, njė vend i vogėl por me plot histori. Kjo ėshtė mė e mundshme sot, nė njė kohė kur mjetet e udhėtimit kanė ndryshuar e janė modernizuar” – tha Ambasadori Kola duke i ftuar tė gjithė tė pranishmit tė vizitojnė bukuritė e pasuritė e viseve shqiptare. “Pasuri tė cilat kemi mundur t’i zbulojmė edhe me ndihmėn e Italisė siē janė pasuritė arkeologjike tė zbuluara nga Ugolini apo plani urbanistik i Tiranės i hartuar nga arkitektė italianė, pėr tė cilin do tė kemi sė shpejti dhe prezantimin e njė studimi tė bėrė nga profesorė tė Universitetit “Sapienza”. Nė kėtė kontekst, ai shprehu kėnaqėsinė e tij pėr kėto 100 vjet marrėdhėnie mes Shqipėrisė dhe Italisė. “Njė Shqipėri e zhvilluar – tha ai – ėshtė nė interes tė shqiptarėve, por edhe nė interes tė Italisė dhe italianėve”.

Ishte e ftuar dhe merrte pjesė nga Shqipėria nė prezantimin e librit edhe Dekanja e Fakultetit tė Gjuhėve tė Huaja, nė Universitetin e Tiranės, Prof. Klodeta Dibra, e cila nė fjalėn e saj solli dėshmi tė udhėtarėve tė ndryshėm nė territoret shqiptare nė shekuj.

Nė prezantimin e librin ishin gjithashtu tė pranishėm dhe morėn fjalėn Prof. Vincenzo De Caprio, Profesor nė Universitetin e Viterbos dhe njėkohėsisht President i Qendrės sė Studimit tė Udhėtimeve, i cili vuri nė dukje atė ēka librit i mungonte “pikėvėshtrimi i intelektualėve shqiptarė mbi Italinė”, si edhe Prof. Orietta di Bucci Felicetti, e cila moderoi prezantimin e relatorėve.

Prezantimi nė formėn e zbavitjes, ofroi mundėsinė pėr tė dėgjuar, nėpėrmjet recitimit tė aktoreve Chiara Casarico dhe Tiziana Scrocca, fragmente nga ditarėt e disa prej shkrimtarėve qė kanė treguar pėr Shqipėrinė dhe, pėr tė shijuar tregimet pėr detin tė poetit-tregimtar Mauro Geraci.